Nú er rétt rúmlega ár liðið frá því að ég fékk hugmyndina að minna.is. Ég hef áður skrifað um undirbúningsvinnuna sem fór í að þróa lausnina, reynslu mína af “vibe-coding” tólum og hvenær stemningsforritun er rétta leiðin.
Í upphafi síðasta árs stóð ég á sviði Eldborgar í Hörpu á UT messunni að tala um að við hjá GRID trúðum því að agentar væru framtíðin — og að það myndi gjörbreyta SaaS umhverfinu.
Mig grunaði ekki að strax ári seinna, væri þessi framtíð orðin að raunveruleika.
Í dag er GRID á frábærum stað sem hefði ekki verið raunin ef við hefðum ekki þorað að taka hugrakkar ákvarðanir og verið óhrædd við að breyta um stefnu út frá ört breytilegri tækni. Við náðum að vera á undan öldunni.
Á þessu síðastliðna ári skipti ég líka um vinnu og ég er svo heppin að vera komin í ofurteymið á bak við Almannaróm, miðstöð gervigreindar og máltækni. Sem vörustjóri SaaS vöru þegar mállíkönin komu út í nóvember 2022 hef ég þurft að lifa og hrærast í þessum gervigreindarheimi og í dag ranka ég við mér sem gervigreindarsérfræðingur. Ég á alltaf pínu erfitt með þennan titil en það fer ekki milli mála að ég er sannkallaður ofurnotandi sem fiktar alla daga.
Ég er ein af höfundum skýrslunnar Staða gervigreindar á Íslandi og ég hef haldið erindi og vinnustofur um gervigreind nánast vikulega síðustu mánuði.
Á vinnustofunum tala ég um stemningsforritun og sýni lausnirnar sem ég hef þróað gegnum tíðina. Ég sýni bakvið tjöldin á minna.is, tala um hljómborðskennarann sem ég smíðaði fyrir eldri son minn, agentinn sem sér um þriðju vaktina fyrir heimilið mitt, “Clueless” lausnina sem ég nota til að ákveða föt dagsins út frá dagatalinu mínu og veðurspá, tölvuleiki sem ég hef þróað með strákunum mínum og fleira.
Skilaboðin sem ég skil gesti eftir með eru:
Stemningsforritaðu frumgerðir og einfaldar vefsíður. Fáðu notendur til að prófa lausnina þína, ítraðu og prófaðu hana aftur. Gerðu það þangað til þú finnur hið eftirsótta “product market fit”.
Hvernig tengist þetta allt Minnu?
Góð spurning. Þessi grein er með svona langan inngang því ég er að setja ákvörðunina mína í samhengi. Ég tók minna.is niður í vikunni nefnilega.
Ég byrjaði að þróa Minnu í maí í fyrra. Fyrir þau ykkar sem liggja yfir fréttum um gervigreind eins og ég vitið að það eru nokkur lífsskeið síðan þá þegar kemur að getu tækninnar.
Ég talaði fyrst opinberlega um Minnu á gervigreindarviðburði í september í fyrra. Þar var niðurstaðan mín að stemningsforritun væri góð fyrir frumgerðir en að ég væri komin að einhverjum þolmörkum með þessa lausn. Ég þurfti ekki að bíða lengur en í nokkra mánuði eftir að sú staðhæfing væri ekki sönn lengur — ég náði að bæta Minnu mikið með því að hinkra í 2–3 mánuði með næstu viðbæturnar. Ef þetta er ekki gott dæmi um hraðar framfarir tækninnar þá veit ég ekki hvað!
Þá fór ég á flug með að taka hana lengra. Ég tók fundi með Krónunni og vann náið með þeim að því að þróa endapunkt til að tengja Minnu við vefverslun þeirra. Minna varð fyrsta lausnin til að bjóða upp á tengingu þar sem notendur gátu sett vörur í sínar eigin körfur og heimsóknir á minna.is höfðu aldrei verið fleiri.
Allt í einu var lausnin orðin ársgömul og barn síns tíma. Minna var forrituð af ársgamallri gervigreind og var enn einn “GPT wrapperinn” sem var ekki jafn algengt (eða einfalt) þegar ég byrjaði með hana, en í dag eru allir að búa til slíkar lausnir.
Í dag er orðið svo einfalt að búa til hugbúnað að við þurfum að endurhugsa hvað hugbúnaðargerð er í grunninn. Er sérsniðinn hugbúnaður fyrir ákveðinn markhóp mögulega að verða úrelt pæling?
Er fólk að fara að þróa sín eigin tól, eftir sínum sérstöku þörfum, frekar en að nýta sér hugbúnað sem annar hefur smíðað?
Og hvað þýðir það fyrir hugbúnað núna þegar agentar verða allsráðandi — þurfum við yfirhöfuð viðmót eins og hefðbundinn hugbúnaður lítur út í dag? Verður viðmótið ekki bara agentinn sem tengist tólunum og framkvæmir aðgerðirnar fyrir þína hönd, án þess að þú opnir tólið nokkurn tímann sjálf?
Það er hægt að sjá á mælaborði Cloudflare að agentar eiga meirihluta beiðna til vefsíðna (HTTP requests) í dag eða 57,7% síðustu sjö daga þegar þetta er skrifað og rannsóknir sýna að umferð frá agentum þrefaldaðist á síðasta ári. Þessar staðreyndir kalla á grundvallarbreytingu við hönnun og þróun hugbúnaðar.
Hvert er forskotið ef það er ekki lengur hugbúnaðurinn sjálfur?
Þetta er líklega spurning sem mörg hugbúnaðarteymi eru að spyrja sig að þessa dagana. Í mínum huga eru þetta oft hlutir sem hafa ekki fengið nógu mikið vægi gegnum tíðina því forritunin stal senunni og var þungamiðja teymisvinnunnar.
Raunveruleg og vönduð vörustýring: Það hefur aldrei verið jafn mikilvægt að tileinka sér gott “product thinking”. Núna þegar þróunin sjálf er ekki þröskuldur þá þurfum við að vanda valið á hvaða vandamál eigi að leysa. Hvað er raunverulegur “pain killer” og hvað er bara vítamín?
Vöxtur og markaðssetning: Það er nú þegar orðið offramboð af hugbúnaði með tilkomu gervigreindar og ég er viss um að mörg finni fyrir ákveðinni hugbúnaðarþreytu. Að ná athygli markhópsins þíns, fá notendur til að prófa OG bjóða upp á nógu góða upplifun til að þau komi aftur hefur alltaf verið eitt erfiðasta verkefnið við hugbúnaðarþróun — og þetta verkefni hækkar bara í vægi núna.
Prófanir: Bæði notendaprófanir og gæðastjórnun (QA) ættu að vera skilyrði í hugbúnaðarþróun í dag. Þótt þú sért með teymi af forriturum sem rýna kóðann sinn áður en þau samþykkja hann, þá er gervigreind farin að spila svo stórt hlutverk í forrituninni að prófanir eru nauðsynlegar. Þetta á sérstaklega við hjá þeim sem eru farin að þróa hugbúnað og eru ekki tæknileg og þekkja þ.a.l. ekki kóðann eða hvað er að gerast bak við tjöldin.
Að þekkja markaðinn, samkeppnina, notendurna og greina tækifærin á tekjuöflun og skölun heyrir allt undir þessa þrjá flokka. Í lokin má ekki gleyma atriði sem þarf að skerpa enn meira á núna þegar svona mörg eru farin að smíða hugbúnað:
Traust og öryggi: Á tímum sem þessum þar sem er offramboð á hugbúnaði og hver sem er getur “forritað” þá verður traust það sem aðgreinir. Notendur þurfa að geta treyst því að gögnin þeirra séu örugg og að lausnin sé áreiðanleg.
Á tímum “fast fashion era of SaaS” liggur forskotið í því að geta smíðað áreiðanlega, örugga og vel prófaða lausn sem notendur geta treyst.
Hugbúnaðarþróun fyrir markhópinn: Þú sjálf/ur.
Fólk sem er að byggja hugbúnað þarf að spyrja sig:
Er þetta mögulega vara sem leysir vandamál fyrir mig og bara mig?
Með tilkomu gervigreindar erum við svo heppin að geta gert það nefnilega: Leyst okkar eigin vandamál nákvæmlega eins og við viljum leysa þau. Það þýðir ekkert endilega að lausnin þín muni henta öðrum.
Hér að ofan má sjá lausn sem mig hefur dreymt um síðan ég horfði á bíómyndina Clueless sem barn. Ég bjó til stafrænan fataskáp fyrir sjálfa mig til að nýta fötin mín betur. Lausnin er tengd veðurspá og dagatalinu mínu og gervigreind býr til fatasamsetningar byggðar á því. Ég get skrifað hvað ég er í stuði fyrir hverju sinni, skipulagt vikuna, skoðað tölfræði yfir hvaða flíkur ég á og hlaðið upp hugmyndum (t.d. mynd af Pinterest) til að endurgera lúkkið með fötum sem ég á nú þegar. Þessi lausn er hluti af vegferð minni sem ég hóf með Minnu: Kaupa minna, nýta betur.
Til að nota lausnina þarf maður að hlaða upp myndum af öllum fataskápnum sínum — það er startkostnaður sem ég er viss um að fáir notendur séu til í að fjárfesta í. Þessi lausn hentar mér vel því mér finnst gott að skipuleggja mig vel og ég veit fátt betra en að vera búin að plana föt vikunnar í upphafi vikunnar. Þess vegna hentaði Minna mér svona vel líka; að skipuleggja vikuna með þessum hætti og taka hausverkinn “hvað eigum við að hafa í matinn” og “í hverju á ég að vera” í burtu er fullkomin nýting á tækni ef þú spyrð mig.
Annar hausverkur sem foreldrar tengja líklega við er að muna eftir öllu sem tengist skóla, frístund og íþróttum. Sparinesti, bleikur dagur, stígvél fyrir fjöruferð, dótadagur og fleiri upplýsingar leynast oft í miðjum tölvupóstum og það er auðvelt að yfirsjást þær. Upplýsingarnar má finna í skóladagatölum, tölvupóstum og Abler og ég bjó til agent sem tengir þetta allt saman á einn stað.
Abler býður ekki upp á opna vefþjónustu þannig ég styðst við tölvupósta frá kerfinu. Agentinn les tölvupósta frá fyrir fram skilgreindum netföngum og býr til nýjan viðburð ef eitthvað þarfnast athygli okkar — við getum síðan bætt viðburðinum við sameiginlegt dagatal svo við munum eftir öllu. Agentinn er með aðgang að skóladagatölum líka og bætti við öllum skipulagsdögum og öðrum óhefðbundnum dögum við dagatalið okkar.
Þetta er gott dæmi um tól sem leysir vandamál með mjög sérsniðnum hætti. Það tengist kerfunum sem við notum og lausnin er viðburður í sameiginlegu dagatali sem við maðurinn minn eigum saman. Agentar voru framtíðin fyrir ári síðan og í dag passar einn slíkur upp á að við gleymum ekki náttfatadögum.
Talandi um hvort viðmót sé yfirhöfuð þörf í þessum nýja agentadrifna heimi: Þessi lausn gæti líka bara verið bak við tjöldin þannig að agentinn bætir við viðburðum án þess að ég samþykki það. Ég er mögulega orðin að manneskju af “gamla skólanum” sem finnst fínt að hafa þetta fyrir framan mig — í bili.
Hugrekkið til að ákveða hvað eigi ekki að smíða
Minna er komin í sumarfrí og ég ætla að nýta tímann í að “practice what I preach” — ég tala um stemningsforritun sem frábært tól til að smíða frumgerðir, koma hugmyndum í áþreifanlegt form og fá endurgjöf snemma í ferlinu.
Staðan er sú að hver sem er getur látið agent smíða matarplans-wrapper á einu kvöldi. Gervigreindin tekur hins vegar ekki fundi með Krónunni fyrir þig, biður um endapunkt og byggir upp samband. Ég tók líka fundi með Umhverfisstofnun og Sorpu þegar ég var að koma upp mælaborðinu á forsíðu minna.is til að fá endurgjöf, heyra þeirra reynslu af svona vitundarvakningu og ræða gögnin þeirra.
Verðmætin liggja í því sem þú gerir í raunheimum og áherslan ætti að vera þar.
Næsta skref verður að herða þættina sem ég nefndi í kaflanum um hvar forskotið liggur í dag. Ég setti minna.is í loftið í kjölfar erindis míns í september í fyrra og fólk hefur verið mjög áhugasamt síðan þá. Heimsóknirnar hafa komið í bylgjum út frá erindum eða samfélagsmiðlafærslum en þær hafa verið forvitnir gestir, ekki notendur sem koma aftur og aftur til að nýta lausnina. Það gefur til kynna að Minna var mögulega meira vítamín en “pain killer”.
Minna er pain killer fyrir mig sem notanda því ég vil skipuleggja fram í tímann og nýta mér tæknina til að einfalda daglegt líf. Ég nota matseðlagerðina og tenginguna við Krónuna mikið og Minna hefur stuðlað að grundvallarbreytingu á neysluvenjum mínum. Minna er hluti af vegferð sem ég er persónulega í: að kaupa minna, henda minna og nýta betur. Hún þjónar þeim tilgangi fullkomlega, fyrir mig.
Hugrekki til að ákveða hvað eigi ekki að smíða verður mikilvægur eiginleiki til að hafa í hugbúnaðargerð héðan í frá. Kannski kemur endurbætt útgáfa af Minnu út eftir sumarið — kannski mun markhópurinn “ég” aðeins fá að njóta góðs af henni.